مرتضى راوندى
5
تاريخ اجتماعى ايران ( فارسي )
كه در روى زمين ظاهر گرديده و براى تسلط بر طبيعت ، از نيروى مغز خود استفاده كرده است . سرگذشت زمين دانشمندان زيستشناسى پس از سالها مطالعه ، در مراحل تدريجى پديد آمدن زندگى در مادهء بيجان ، به اين نتيجه رسيدهاند كه كليه موجودات زندهء روى زمين به اقتضاى زمان و تحت تأثير قوانين فيزيكى و شيميايى كه همواره در اين سياره جريان داشته است ، پا به عرصهء وجود نهادهاند . به عقيدهء دانشمندان ، قريب چهار هزار و پانصد ميليون سال از عمر خورشيد و زمين مىگذرد و دربارهء كيفيت تكوين منظومهء شمسى نظريات مختلفى ابراز مىدارند . يكى از آنها كه بيشتر مورد قبول است ، اينكه « منظومهء شمسى در آغاز صورت كرهاى گازى داشته كه بسيار گرم بوده و با حركتى دورانى به دور خود مىچرخيده است . به احتمال قوى زمين ما نيز در آغاز به صورت تودهء سوزانى مركب از گاز ئيدروژن و ساير اتمها بوده است . اين اتمها سرانجام به تناسب سنگينى خود مرتب شدند ، بدين معنى كه اتمهاى سنگين ، نظير اتمهاى آهن و نيكل ، متوجه مركز زمين گشتند و اكنون نيز در آنجا موجودند و اتمهاى سبكتر ، مانند اتمهاى سيلسيوم و آلومينيوم ، لايهء ميانى زمين را ساخته و سبكترين اتمها ، چون ئيدروژن و ازت و اكسيژن و كربن ، در لايهء خارجى جمع شدند . گرماى كرهء گازى در آغاز بقدرى زياد بود كه مانع به وجود آمدن ملكولها مىشد ، ولى در نتيجهء تأثير برودت فضاى ميان ستارگان ، رو به سردى نهاد ، كاهش گرما سبب شد كه اتصال ميان اتمها باقى بماند . از اينجا تاريخ زندگى شيميايى و فيزيكى زمين آغاز مىشود و پس از ميليونها سال مولكولهاى بسيار بزرگى تكوين يافتند كه داراى خواص حياتى شدند . . . سبكترين و فراوانترين مواد سطح زمين ، اتمهاى ئيدروژن و اكسيژن و كربن و ازت بودند . هنگامى كه كاهش گرما به درجهاى رسيد كه پيدايش مولكولها را ممكن ساخت ، اتمها با هم تركيب شدند و از آن ميان از تركيب ئيدروژن با اكسيژن مولكول آب به وجود آمد و از تركيب ئيدروژن با ازت مولكول آمونياك و از تركيب ئيدروژن با كربن ، مولكول متان پديد آمد . در نتيجهء سرد شدن تدريجى كرهء زمين درجهء گرما به حدى تنزل كرد كه بعضى از از اين گازها به حالت مايع درآمدند و نيز بعضى از مايعات جامد شدند . موادى كه نخستينبار مايع شدند و سپس جامد گشتند مواد مركزى زمين بودند . . . در نتيجهء سرد شدن تدريجى زمين و زياد شدن ضخامت قشر جامد ، چينخوردگيهايى در سطح زمين به وجود آمد و نخستين كوهها تشكيل يافت . . . آبهايى كه به صورت بخار در آتمسفر زمين وجود داشتند ، ابرهايى به ضخامت صدها كيلومتر تشكيل داده بودند كه در اثر برودت تدريجى به صورت باران نازل مىشدند ولى قشر زمين هنوز به اندازهاى گرم بود كه آب را بسرعت بخار مىكرد و به هوا مىفرستاد . سرانجام قشر زمين به برودتى رسيد كه توانست آب را به صورت مايع روى خود جاى دهد . در اين مرحله بود كه بارانهاى دايم بر سطح زمين باريد و گودالها و حفرههاى سطح زمين را پر ساخت و سيلابهاى عظيم از كوهها سرازير شد و تدريجا نخستين اقيانوسها به وجود آمد . . . . پيدايش دريا و مواد معدنى گوناگون ، ظهور زندگى را در روى زمين امكانپذير ساخت . » « 7 »
--> ( 7 ) . پل ب . وايز ، آيا انسان زادهء ميمون است ؟ ترجمهء دكتر محمود بهزاد ، ص 9 - 13 ( به اختصار ) .